Iter exercitiorum – abolitum

Exercitia quadragesimalia in itinere a Patribus Dominicanis praedicata

Inceptum annis 2026–2027 suspensum est; fortasse annis futuris fiet.

Feria quinta* – Traiectum

Pandhof Sinte Marie
Cathedralis Vetero-Catholica S. Gertrudis
Ecclesia occulta Gertrudiskapel
Catharijneconvent
Cathedralis S. Catharinae
Cathedralis S. Martini
Ecclesia S. Petri
Monumentum S. Willibrordi
Ecclesia S. Augustini

Feria sexta – Amstelodamum

Concathedralis S. Nicolai
Ons’ Lieve Heer op Solder
Oudekerk
Westerkerk
Heilige Stede
Begijnhof

Sabbatum – Harlemum, Amstelodamum

Cathedralis S. Bavonis
Pristina cathedralis S. Bavonis
Tempus liberum Amstelodami
Sancta Missa ante processionem
Participatio Processionis silentis

Dominica – Amstelodamum

Sancta Missa in sacello Occohofje
Iter per Germaniam
Reditus in Poloniam

* Feria quarta Cracovia proficiscimur et Hannoverae (in Germania) pernoctamus.

Stille Omgang Batavice Processionem silentem significat. Et talis prorsus est. In silentio, sine Sanctissimo Sacramento, sine vestibus liturgicis, vexillis processionalibus aliisve externis fidei signis, vestibus communibus, aliquot milia hominum iam per 145 annos nocte sabbati post diem 15 Martii vias veteris Amstelodami perambulant.

Cum anno 1881 Iosephus Lousbergh et amicus eius Carolus Elsenburg cum paucis notis primum post trecentos annos vestigia maiorum suorum secuti sunt, externa cultus catholici signa vetita erant. Et per plus quam centum annos forma traditionalis Processionis silentis tam alte radices egit ut, etiam postquam anno 1983 vetitum sublatum est, nemo eam mutare vellet.

Incipiunt et finiunt in foro Spui, prope quod olim sacellum Heilige Stede stabat, ubi Corpus Domini mirabiliter servatum custodiebatur. Per viam Kalverstraat procedunt, ubi miraculum Amstelodamense accidit, praeter pulchram Ecclesiam Novam Gothicam (Nieuwe Kerk) transeunt, per Nieuwendijk ad pristinam sinus maritimi oram pergunt (ubi hodie statio ferriviaria superbe extenditur) et per vias parallelas Warmoesstraat et Nes redeunt. Ex tota Batavia, immo etiam ex exteris regionibus veniunt. Non solum catholici, quamvis adhuc maiorem partem efficiant. Hodie Processionem silentem peculiaris consociatio ordinat; ante processionem episcopi Batavi in ecclesiis urbis Missas pro singulis peregrinorum coetibus celebrant, et est etiam peculiare totius diei programma iuvenibus destinatum.

Quomodo omnia coeperunt? Etiam medio saeculo XIV Amstelredamme, quod „agger ad flumen Amstel” significat, vicus piscatorius exiguus in limo mergens erat, sicut multi alii in ora sinus Maris Septentrionalis, Zuiderzee, subsidente et tempestatibus inundata. Ita mansit usque ad feriam quartam, diem 15 Martii 1345. Ille unus dies historiam urbis – „portus tam magni quam mundus” – et totius Bataviae mutavit.

In domo viae Kalverstraat, hodie viae mercatoriae lautae in ipso corde Urbis Veteris Amstelodamensis, piscator moriebatur (fortasse Ysbrant Dommer appellabatur). Unctionem infirmorum recepit, sed sanctam Communionem retinere non potuit eamque evomuit. Secundum praescripta Corpus Domini in ignem in foco ardentem coniectum est. Postridie mane, cum caminus purgaretur, apparuit hostiam non esse combustam. Inquisitio episcopi Traiectensis, ad cuius dioecesim regio pertinebat, miraculum confirmavit. Miraculum eucharisticum manifestum. Mox sacellum aedificatum est (Heilige Stede, „locus sanctus”), et turbae peregrinorum Amstelodamum confluere coeperunt. Aliud miraculum anno 1452 accidit. In terribili urbis incendio sacellum conflagravit. Sed Corpus Domini, in ostensorio positum et per plus quam centum annos veneratum, iterum e flammis ereptum est.

Vividus peregrinationum motus domo et ex exteris regionibus (clarissimus peregrinus fuit imperator Maximilianus Habsburgicus, qui mirabiliter sanatus est) ad celerem amplitudinis et momenti urbis ad Amstelam incrementum contulit. In Heilige Stede sollemnia officia cum optima illius aetatis musica celebrabantur, et per urbem magnificae processiones fiebant. Ita fuit usque ad annum 1578. Tunc, quamvis mulieres Amstelodamenses fortiter resisterent, protestantes Heilige Stede occupaverunt. Omnem eius supellectilem destruxerunt (unum tantum servatum est, antea absconditum: codex musicus splendide illuminatus, Codex Occo qui dicitur) et ecclesiam in stabulum et horreum converterunt. Postea eam funditus everterunt.

Per 270 longos annos catholici Amstelodami et in tota Batavia occulte vixerunt, sed frangi se non passi sunt. Simul ac facultates politicae apparuerunt, Ecclesia catholica in Batavia e cineribus resurrexit. Calamitatem alterius belli mundani et vehementes annorum sexagesimorum perturbationes superavit. Et validissima externa eius fidei expressio est Processio silens Amstelodamensis. Hoc anno, invitante episcopo Harlemensi-Amstelodamensi Ioanne Hendriks, etiam nos – peregrini ex Polonia – facultatem habemus hunc orantem incessum per vias vespertinas veteris Amstelodami primum experiendi. Circumdati tabernis coffee shop refertis, cauponis LGBT et lupanaribus Regionis luminum rubrorum, validum fidei testimonium dare poterimus iis qui Christum non noverunt et adhuc detegere debent quantopere Eo egeant.

Quae pretio comprehenduntur

Cum inscriptionem miseritis et solveritis, de his itineris partibus non iam curare debetis – nos de singulis rebus curabimus.

Vectura

In itinere Cracovia–Amstelodamum–Cracovia: laophorium commodum cum sedibus reclinabilibus et mobilibus, aere condicionato, taberna potoria, latrina et DVD.

Cibi

 4 ientacula et 4 cenae, in locis hospitii apposita.

Hospitium

4 noctes in deversoriis 2 vel 3 stellarum, cubicula duplicia/triplicia cum balneo.

Assecuratio

Assecuratio apud Signal Iduna (impensae medicae + morbi chronici 30 000 EUR, casus 15 000 PLN, sarcinae 1000 PLN), collationes ad Fundum Cautionis Peregrinatoriae et Fundum Auxilii Peregrinatorii.

Cura pastoralis

Curam spiritalem peregrinationis gerunt Patres Dominicani David Kołodziejczyk et Lucas Miśko.

Dux itineris

Cura ducis itineris ex agentia Misja Travel et periegetae in Processione silenti periti.

Iter et stationes

  • Feria quinta – Traiectum

    Traiectum – ubi humanitas numquam constitit

    >Traiectum est Gnesnae nostrae par Batavicum, nisi quod urbs 2000 annos nata est – orta est ut castellum a Romanis circa annum 50 p. Chr. n. in limite aedificatum, celebri finibus Imperii Romani secundum Rhenum et Danubium. Traiectum appellabatur. Hodie locum eius occupant cathedralis S. Martini et forum ante eam. Traiectenses de Romano urbis praeterito gloriantur et vestigia eius servare curant.

    Postquam Romani discesserunt, Traiectum et pars meridiana hodiernae Bataviae ad gentes Germanicas ex parte Romanizatas et Christianas (Francos) pertinebant, Frisii autem pagani in septentrione habitabant. Quamvis Christiana fides numquam ex terris ad meridiem Rheni recesserit, proprius episcopatus Traiectensis conditus est cum urbs exeunte saeculo VII sedes S. Willibrordi facta est, missionarii ex insulis Britannicis, qui apostolus Bataviae appellatur.

    Hodiernus Ordinarius, cardinalis Guilelmus Eijk, in Polonia bene notus, est septuagesimus primus episcopus Traiectensis.

    Traiectum patria fuit unici papae Batavi, Hadriani VI (1522–1523). Eum in memoriam revocat domus eius iussu aedificata, „Domus Papalis” (Paushuize) appellata. In itinere nostro erit.

    Ecclesia S. Augustini (Augustinuskerk)

    In via ad urbem veterem ecclesiam S. Augustini nuper restitutam visitabimus. Praeter cathedralem S. Catharinae altera est ecclesia catholica historica Traiecti. Annis 1839–1840 stilo neoclassico aedificata est ut prima magna ecclesia catholica urbis post vetitum cultus catholici sublatum. Exemplum est earum quae appellantur Waterstaatskerken (ecclesiarum Administrationis Aquarum), quarum aedificationem curabant machinatores Directionis Generalis Operum Publicorum et Rei Aquariae (Rijkswaterstaat). In Batavia aliquot decades earum sunt. Eius titulus traditionem „ecclesiae occultae” continuavit, quae inde ab anno 1636 clam in domo civili viae Jeruzalemstraat operabatur. Ante aliquot annos consilium paroeciarum catholicarum statuit ecclesias S. Augustini et S. Catharinae claudere. Hoc magnam indignationem movit, cuius gratia ambae ecclesiae adhuc patent et cultus divinus in eis celebratur. Apud S. Augustinum cotidie meridie sancta Missa celebratur – res in Batavia singularis. Ecclesiam curant Augustiniani, ordo ad quem pertinet Beatissimus Pater Leo XIV.

    Monumentum S. Willibrordi ante ecclesiam S. Ioannis (Janskerk)

    S. Willibrordus vixit inter saecula VII et VIII. Monachus Benedictinus Anglo-Saxo erat, qui circa annum 690 Mare Septentrionale traiecit ut terras paganas Bataviae ad Christum converteret. Id fecit nomine gratuiti exemplaris Celtici, quod peregrinatio Christi, „peregrinatio pro Christo”, appellatur. Non erat officium tutum – paulo ante Frisii pagani S. Bonifatium occiderant. Willibrordus tamen cum Carolo Martello e stirpe Carolingica cooperatus est et fundamenta stabilis ordinationis ecclesiasticae in terris Batavis iacere potuit (antea ibi inde a saeculo IV solus episcopatus Tungrensis/Traiectensis ad Mosam erat). Sepultus est in abbatia quam Epternaci in Luxemburgo condidit, ubi quotannis in eius honorem celebris „processio saltans” fit. Cathedralis catholica Traiectensis magnificum reliquiarium cum eius reliquiis servat.

    Ecclesia S. Petri (Pieterskerk)

    Ecclesia S. Petri pars est „crucis ecclesiarum” Traiectensis, saeculi XI. Praeter S. Petrum eam constituebant cathedralis S. Martini, ecclesia S. Ioannis et ecclesiae dirutae S. Mariae et S. Pauli. Inter centum gravissima monumenta Batava est in indice agentiae publicae hereditatis culturalis. Anno 1076 theatrum magnae rei publicae facta est: cum papa Gregorius VII imperatorem Henricum IV excommunicavisset, imperator forte Traiecti versabatur. Ad ulciscendum episcopo loci iussit ut papam vicissim excommunicaret. Episcopus id ex altari ecclesiae S. Petri fecit. Eodem vespere fulmen ecclesiam percussit eamque incendit. Hoc ut poena Dei interpretatum est. Hodie ecclesia S. Petri maxime Gothica est, sed intus multa elementa Romanica bene servata habet, inter quae cryptam. Si visitatio S. Petri fieri non poterit, eius loco ecclesiam S. Ioannis visitare poterimus, quae etiam ad „crucem ecclesiarum” pertinet et intus elementa Romanica servavit.

    Cathedralis S. Martini (Dom van Utrecht, Sint-Maartenskathedraal)

    S. Martinus Turonensis patronus urbis est, et ad hunc diem festo S. Martini pompa multicolor in eius honorem per Traiectum procedit. Gravissima ecclesia Traiectensis, olim sedes S. Willibrordi, inde a saeculo XVI in manibus protestantium est. Aedificata est in loco prioris castelli Romani. Unica est cathedralis in Batavia classico stilo Gothico cathedralium Gallicarum. Navi caret, quae anno 1674 terribili tempestate corruit. Superfuerunt alta chori pars cum transepto et turris, plus quam 112 m alta, quae hodie ex altera parte fori cathedralis stat. Altissima est turris ecclesiastica in Batavia et altissimum aedificium Traiecti. Superfuerunt etiam claustrum et aula capitularis pristini complexus cathedralis. Ibi ipso anno 1579, bello pro libertate a Habsburgis Hispanis, Unio Traiectensis subscripta est, ex qua postea Res Publica Provinciarum Unitarum – hodierna civitas Batava – orta est.

    Cathedralis S. Catharinae (Catharijnekerk)

    “Noli recusare laborem”

    Cathedra episcopalis cardinalis Guilelmi Eijk in cathedrali S. Catharinae Traiecti, cum eius insignibus et symbolo „Noli recusare laborem”.

    Ecclesia, quae olim Carmelitis et Equitibus S. Ioannis pertinebat, unum complexum cum pristino coenobio efficit, in quo hodie museum artis sacrae Catharijneconvent est, maximum museum publicum huius generis in Batavia. Cathedralis est cardinalis Guilelmi Eijk, archiepiscopi Traiectensis et primatis Bataviae.

    Secundum quosdam unica est ecclesia Gothica originalis in Batavia quae adhuc in manibus catholicorum est. Consilium cathedralem claudendi ante aliquot annos indignationem internationalem movit. Partim etiam propter querelas ex Polonia missas a consilio discessum est. Proximis annis tempore Nativitatis in cathedrali praesepe Neapolitanum authenticum saeculi XVIII cum 600 figuris exquisitis vestibus ex veris pannis indutis exhibitum est.

    Museum Publicum Artis Sacrae Catharijneconvent

    Praecipuum museum publicum Batavum artis sacrae annis septuagesimis in pristino coenobio Carmelitarum/Hospitalariorum conditum est. Non solum pretiosissima artificia sacra ex Batavia a postremis primi millennii saeculis usque ad recentiorem aetatem custodit, conservat et exhibet – exempli gratia calicem S. Lebuini saeculi IX, pedum abbatum Egmondanorum et episcoporum Harlemensium saeculi XIV (tempore furoris iconoclastici protestantium a muliere simplici, lotrice Dominicanorum loci, servatum) et opera Ioannis van Scorel, Rembrandt et Francisci Hals.

    Pedum abbatum Egmondanorum ante paramenta ornatissima in museo Catharijneconvent exhibitum.

    Arte etiam cum Ecclesiis et communitatibus religiosis cooperatur, adiuvans ut pretiosissima monumenta sacra servent quae per totam regionem ruina et clausura minantur. Ad id pertinet „Maximum Museum Bataviae” (Grootste Museum van Nederland) quod dicitur, coetus 23 pretiosissimarum ecclesiarum Christianarum, synagogarum et meschitarum. Ex his cathedralis S. Nicolai Amstelodami, cathedralis catholica S. Bavonis Harlemi et cathedralis S. Martini Traiecti in itinere nostro sunt. Museum investigationes facit et pretiosas expositiones temporarias ordinat, ut amplam expositionem unico papae Batavo, Hadriano VI, anno quingentesimo ab eius morte dicatam, et expositionem „Van God los” (A Deo abscessi), quae ruinam Christianismi et apostasiam late diffusam in Batavia annis sexagesimis et septuagesimis perscrutata est.

    Cathedralis Vetero-Catholica S. Gertrudis cum ecclesia occulta (Gertrudiskapel)

    Haec cathedralis praecipua est ecclesia Ecclesiae Vetero-Catholicae Batavae et sedes eius archiepiscopi. Initio saeculi XX stilo neo-Romanico aedificata est in memoriam vicinae ecclesiae Romanicae S. Mariae, iussu Napoleonis Bonaparte dirutae. In itinere nostro est propter adiacens sacellum S. Gertrudis, pristinam ecclesiam catholicam occultam (schuilkerk) temporis quo catholici a protestantibus persecutione premebantur, anno 1634 conditam et in statu fere originali servatam. Una est ex duabus schuilkerken itineris nostri. Altera, „Carus Dominus noster in cenaculo” (Ons’ Lieve Heer op Solder) Amstelodami, museum toto orbe notum est.

    Memoria ecclesiae S. Mariae dirutae – Pandhof Sinte Marie

    Ecclesia S. Mariae, ex maximis et pulcherrimis aedificiis Romanicis Bataviae, saeculo XI fundatione imperatoris Henrici IV et episcopi Conradi aedificata est. Post Reformationem protestantium fuit. Anno 1813 imperator Napoleo Bonaparte eam everti iussit et pecuniam ex materia vendita ad sua bella converti. Superfuit tantum pars claustri. Traiectenses eius iacturam adhuc lugent et variis modis eius memoriam servare student. In loco ubi olim stabat nuper forum renovatum cum tabulis informativis et magna pictura murali ecclesiam commemorante apertum est. Batavia, proh dolor, multos fluctus ecclesiarum diruendarum et monumentorum sacrorum destruendorum passa est, tam ab hostibus externis quam a domesticis iconoclastis, novissimum annis sexagesimis et septuagesimis, sed ibi semper homines et instituta fuerunt quae hanc hereditatem servarent et commemorarent. Pandhof Sinte Marie bonum eius rei signum est.

  • Feria sexta – Amstelodamum

    Concathedralis catholica S. Nicolai

    Basilica S. Nicolai partem septentrionalem urbis veteris Amstelodamensis dominatur.

    Ut urbs nautarum, navigatorum et piscatorum, Amstelodamum more maiorum cum sancto episcopo Nicolao Myrensi coniunctum est. Immo tota Batavia etiam hodie hunc mirum patronum magna veneratione colit, et ingressus Novembres – intochten – Sinterklaas, semper ut episcopi induti, in singula oppida inter maxima publica festa regionis sunt. Ideo Amstelodami tres ecclesiae historice graves Bono Sancto dicatae sunt. Omnes tres visitabimus. Concathedralis neo-Renascentiae et neo-Baroci stili superbe surgit prope portum navicularum et egregium Museum Maritimum, contra Stationem Centralem.

    Anno 1887 consecrata est ut prima ecclesia catholica in urbe ad Amstelam post finem persecutionum aedificata, et cultum a „priore” S. Nicolao suscepit, hodie museo ecclesiae occultae Ons’ Lieve Heer op Solder.

    Titulum concathedralis dioecesis Harlemensis-Amstelodamensis ecclesia mense Martio 2025 accepit, dum septingentesimus quinquagesimus annus Amstelodami celebrabatur.

    Hac occasione in eam translata est monumentalis sella saeculi XIX, quae post dioecesim Harlemensem anno 1853 restitutam ut cathedra episcopalis inservierat. Primus in ea die 4 Martii 1853 sedit episcopus Franciscus Iacobus van Vree; hodie ea utitur episcopus Ioannes Hendriks.

    Museum ecclesiae occultae Ons’ Lieve Heer op Solder

    Postquam protestantes cultum catholicum vetuerunt, catholici in domibus suis ecclesias occultas instituere coeperunt (schuilkerk). Amstelodami solum plus quam duodecim erant. Notissima est „Carus Dominus noster in cenaculo”, hodie museum toto orbe notum quod vitam catholicorum per 270 annos persecutionis documentis illustrat. Inter centum gravissima monumenta Batava est in indice agentiae publicae hereditatis culturalis. Unio Europaea eam etiam publice in indicem Signi Hereditatis Europaeae rettulit.

    Praeter ecclesiolam perfecte servatam, quae omnia necessaria habet, organum quoque, visitatores etiam originalia historica interiora domus divitis mercatoris Amstelodamensis saeculi XVII vident. In ecclesia semel in mense Missa celebratur. Ante aliquot annos magistratus urbanus extremae sinistrae statuit museo Ons’ Lieve Heer op Solder pecuniam subtrahere eamque inter alios collegiis nigrorum dare. Hoc tantam indignationem domi forisque movit ut pecunia inveniretur et museum adhuc exstet.

    Oudekerk – prima ecclesia paroecialis Amstelodami

    Oudekerk ad verbum „ecclesia vetus” significat, et nomen aptum est, quia ecclesia, ante 720 annos consecrata, prima fuit in vico ad aggerem fluminis Amstel condito aedificata. Hic primum Hostia Miraculosa custodiebatur, antequam anno 1347 peculiare sanctuarium Heilige Stede ei aedificatum est. Dicata est S. Nicolao Myrensi, nautarum patrono.

    Hic sepulti sunt celebris compositor Ioannes Pieterszoon Sweelinck et Saskia, Rembrandt uxor. Saeculo XVI, sicut aliae ecclesiae Batavae, iconoclasmi victima facta est et in manus protestantium transiit. Cum in foro principali Dam Nieuwekerk („ecclesia nova”) et curia (palatium regium) aedificatae sunt, Oudekerk momentum amisit, sed hodie propter peregrinatores, concentus et expositiones iterum vita plena est.

    Inter centum gravissima monumenta Batava est in indice agentiae publicae hereditatis culturalis. Batavi gens nautica sunt, itaque ecclesias aedificabant… fabri navales. Ideo eorum fornices lignei mire carinas navium inversas referunt. In Oudekerk id bene videri potest.

    Westerkerk

    Westerkerk Renascentiae et Baroci stili („ecclesia occidentalis” – etiam Amstelodamum, sicut Traiectum, „crucem ecclesiarum” habebat) prima fuit ecclesia urbis ab initio ut protestantium aedificata, quod in eius specie apparet. Pulchrum exemplum est Baroci Batavi et divitiarum Aureae Aetatis Amstelodamensis, sed peregrinatores ex toto orbe eam praesertim visitant quia ibi sepultus est clarissimus pictor Batavus, Rembrandt van Rijn. Eius turris 87 metrorum altissima est turris ecclesiastica Amstelodami.

    Ante ecclesiam est Homomonument, quod homines propter inclinationem homosexualem persecutione pressos vel occisos commemorat. Formam habet trianguli rosei, quia id signum Germani eos bello ferre cogebant, cum eos una cum Iudaeis et Romani generis hominibus exstinguerent. Benevolentia qua homines homosexuales hodie in Batavia fruuntur Polonos mirari potest, sed inde oritur quod ante paucas tantum decades ibi durae leges contra homosexuales vigebant. Adhuc vivunt qui ob eam rem in carcerem coniecti sunt…

    Locus dirutae Heilige Stede in via Rokin

    Stadsarchief Amsterdam / A.P.A. Adriaansz

    Heilige Stede („locus sanctus”) erat ecclesia Gothica peculiariter aedificata pro Hostia Miraculosa, teste miraculi Amstelodamensis diei 15 Martii 1345. Ad sanctuarium veniebant peregrini ex multis Europae nationibus, quorum clarissimus fuit imperator Maximilianus Habsburgicus (qui mirabiliter sanatus est). Ibi officia cum optima illius aetatis musica et magnificae processiones celebrabantur. Anno 1578, quamvis mulieres Amstelodamenses fortiter resisterent, protestantes Heilige Stede occupaverunt. Omnem eius supellectilem destruxerunt (unum tantum servatum est, antea absconditum: codex musicus splendide illuminatus, Codex Occo qui dicitur) et ecclesiam in stabulum et horreum converterunt. Muri superfuerunt, sed anno 1908 etiam ipsi diruti sunt – militantes protestantium „accipitres” renascentiam catholicismi, quae inter alia ortu Processionis silentis apparebat, ferre non potuerunt et omnia reliqua cultus Sanctissimi Sacramenti vestigia tollere statuerunt. Celeber architectus catholicus Petrus Cuypers aliquot fragmenta operis lapidarii servare potuit. Anno 1988 columna ab eo servata in nobili via Rokin erecta est in memoriam Heilige Stede hic olim stetisse.

    Begijnhof

    Atrium Begijnhof, beginagii Amstelodamensis.

    Peregrinari in Belgium et Bataviam neque beginagium visitare esset plane blasphemia. Begardos et beginas – homines pios qui religiosi stricto sensu non erant, sed exemplo religiosorum vitam communem et pia exercitia colebant – cum Medio Aevo coniungimus, et tamen ultima begina Amstelodamensis anno demum 1971 obiit! Beginagia unicum institutum catholicum fuerunt quod superfuit postquam protestantes in Batavia rerum potiti sunt – domus continuae in eis singularum beginarum privatae possessiones erant, non bona ecclesiastica, ideoque publicari non poterant. Beginagium Amstelodamense in ipso urbis centro est, et inde a Heilige Stede diruta eius sacellum catholicum praecipuum est centrum Amstelodamense cultus Sanctissimi Sacramenti et miraculi Amstelodamensis. Id curant Patres Sanctissimi Sacramenti (Eymardiani).

    De Krijtberg (ecclesia S. Francisci Xaverii)

    Ecclesia in Krijtberg prope Begijnhof est, ex altera parte canalis Singel. In itinere nostro est ut egregium exemplum stili neo-Gothici monumentalis et ornati, qui hodie frequentissimus stilus ecclesiarum catholicarum in Batavia est. Nam cum catholicis exeunte saeculo XIX tandem ecclesias aedificare licuit, eas ubique simul stilo tum maxime in usu aedificaverunt. Proh dolor, annis quinquagesimis ad septuagesimos, cum alius iconoclasmi fluctus regionem pervasit, multae harum ecclesiarum (etiam protestantium), saepe insignia artis opera a clarissimis architectis designata, dirutae sunt. Krijtberg, ut eius titulus S. Francisci Xaverii indicat, ad Iesuitas pertinet. Antea hoc loco ecclesia occulta (schuilkerk) ab eis curata erat. Hodie pauci tantum Patres, et ii senes, adsunt, sed adsunt et vividissimam curam pastoralem gerunt. In Missis dominicalibus ecclesia in Krijtberg tam plena est quam in Polonia, et diebus profestis etiam cotidiana Missa hora 12:30 celebratur.

          

    In ambulatione per urbem veterem etiam praeter alias ecclesias memorabiles transibimus:

    In foro Dam, iuxta Palatium Regium (pristinam curiam), stat Nieuwekerk, ubi reges Batavi inaugurantur et matrimonium ineunt. Locum pristini altaris maioris occupat magnificum sepulcrum Baroci stili praefecti classis Michaelis de Ruyter, maximi herois nationalis, qui longis bellis navalibus saeculi XVII libertatem Batavam ab Anglis mortifere petitam servavit. Sepulcra heroum ibi collocare ubi altare maius fuerat tunc mos Calvinianus usitatus erat.

    In ecclesia etiam sepulti sunt Iodocus van den Vondel – Shakespeare Batavus et occultus catholicus –, P. C. Hooft, eminentissimus poeta Batavus, pictor Gabriël Metsu, consul Nicolaus Tulp, ex tabula Rembrandt „Lectio anatomica doctoris Nicolai Tulp” notus, et Guilelmus Blaeu, celeber chartographus qui in arte chartographica novas normas statuit.

    In via Spuistraat stat ecclesia neo-Gothica S. Dominici, a Petro Cuypers designata et inter monumenta nationalia relata, quae usque ad finem annorum sexagesimorum Dominicanorum fuit. Utraque reformatione – prima saeculo XVI et eius iteratione annis sexagesimis (quae in Poloniam numquam pervenit) – Dominicani Batavi in prima acie mutationum fuerunt, et non pauci eorum sua sponte Ecclesiam catholicam reliquerunt.

    Sic Ordo Praedicatorum etiam ecclesiam S. Dominici Amstelodami amisit. Communitas illic periculosa experimenta liturgica et theologica fecit et tandem in communitatem „oecumenicam” independentem mutata est, quae adhuc exstat.

  • Sabbatum – Harlemum, Amstelodamum

    Harlemum, urbs centum milium incolarum prope Amstelodamum, duas magnas ecclesias cathedrales habet, ambas nomine S. Bavonis, urbis patroni. Causa nimirum est implicata historia religiosa Belgii et Bataviae. Ne confundantur, vulgo de „Bavone Vetere” et „Bavone Novo” loquuntur.

    Pristina cathedralis S. Bavonis

    Ecclesia monumentalis stilo Gothico Brabantico cum turri Gothica sera 78 m alta, quae locum honoris in foro principali urbis obtinet. A fine saeculi XIV ad initium saeculi XVI aedificata, historice praecipua ecclesia Harlemi fuit. Anno 1559 papa Paulus IV dioecesim Harlemensem erexit, et S. Bavonis ecclesia eius cathedralis facta est. Sed duobus tantum decenniis post protestantes urbem vi occupaverunt, structurae ecclesiasticae catholicae sublatae sunt et fideles occulte vivere debuerunt. „Bavo Vetus” pulchrum exemplum est ingentium ecclesiarum Gothicarum ex pictura Aureae Aetatis Batavae notarum, quae Medio Aevo cathedrales et ecclesiae paroeciales divitum urbium Batavarum erant et saeculo XVI ad Calvinianos transierunt, interiore huic confessioni proprio. Hic sepultus est pictor Franciscus Hals. Ecclesia etiam egregio organo celebris est (62 registra et circiter 5000 fistulae), quo inter alios Haendel et Mozart luserunt.

    Nova (catholica) cathedralis S. Bavonis

    Anno 1853, postquam papa Pius IX hierarchiam ecclesiasticam in Batavia restituit, Harlemum iterum sedes episcopi catholici Romani factum est. Protestantes, qui tunc regionem dominabantur, facilius episcopum catholicum Harlemi, procul a viis principalibus, quam in urbe capite Amstelodamo ferebant. Novae cathedralis aedificatio familiae Cuypers commissa est, clarissimis architectis Batavis saeculi XIX, qui praeterea catholici erant. Titulus historicus S. Bavonis servatus est.

    Iter Processionis silentis huius anni

    Aedificatio „Bavonis Novi” annis tricesimis perfecta est. Ecclesia ex optimis exemplis est praeclarae architecturae sacrae Batavae prioris dimidiae partis superioris saeculi. Eius stilus eclecticus elementa neo-Gothica, Byzantina, Orientalia et Art Déco coniungit. Propter multos tholos ecclesia etiam „KoepelKathedraal” (Cathedralis tholorum) appellatur. In crypta parvum museum artis sacrae cum pretiosis rebus est, et etiam in turrim ascendere licet, unde conspectus usque ad Mare Septentrionale patet. Domus paroecialis „Bavonis Novi”, ipsa pretiosum monumentum cum egregiis interioribus et supellectile initii saeculi XX, residentia est episcopi Harlemensis-Amstelodamensis Ioannis Hendriks.

    Sabbato post meridiem: tempus liberum Amstelodami

    Quies vel visitatio, exempli gratia praeclari Musei Maritimi cum imitatione navis Societatis Indiarum Orientalium Batavae.

    Sabbato vespere

    Sancta Missa in una ex ecclesiis centri – prout cum ordinatoribus Processionis silentis convenerit – et ipsa Processio silens.

  • Dominica – Amstelodamum


    Sancta Missa in sacello Occo Hofje, Nieuwe Keizersgracht 94. Nomen a divite familia argentariorum Occo ducitur, quae etiam Codicem Occo pro sacello miraculi Amstelodamensis, Heilige Stede, sumptu suo fecit. Est codex musicus pulcherrime illuminatus, unica res quae ex Heilige Stede a protestantibus deleta superfuit, quia eius fundatoribus eum abscondere contigit. Heredes eorum eius exsistentiam quadringentis demum annis post patefecerunt! Occo Hofje autem est domus viduarum et mulierum innuptarum anno 1774 aedificata et ab eadem familia sustentata. Talia instituta in Batavia saeculis XVII et XVIII frequentissima erant, sed Occo Hofje catholicis destinatum erat. In atrio parvum sacellum cum supellectile Baroci stili est, et ibi ipsi Patres Dominicani qui peregrinationem ducunt Missam dominicalem pro participibus celebrabunt. Post Missam, more Batavo, refectiuncula (caffea et crustula) a consilio Occo Hofje oblata paratur. Imago miraculum Amstelodamense ex tabernaculo sacelli in Occo Hofje ostendit.

Textus et imagines: Dominica Krupińska, auctrix diarii interretialis „Adoptuj kościół w Holandii”.

Eventus fieri tantum poterit si sufficiens participum numerus nomen dederit. Ut iter possibile fiat, quaesumus adiuvate nos nuntium divulgare et ad omnes quorum interesse possit pervenire. Vestra mature facta inscriptio et personalis commendatio pretiosissima erit praeconia!

Videte qui simus

Persuasum habemus robur Ecclesiae pendere ex modo quo liturgia celebratur. Plerisque catholicis participatio Missae fundamentalis est modus fidem suam vivendi. Qualitas eorum fidei pendet ex iis quae in Missa vident, audiunt et experiuntur. Ideo fidem docemus et instrumenta praebemus ad eam in liturgia vivendam. Credimus Ecclesiam hoc modo renovatum iri.

Conspectus historiae

  • Amstelodamum

    Processio Amstelodamensis miraculum eucharisticum olim celebre commemorat, quod ibi die 15 Martii 1345 accidit. Per plus quam ducentos annos – usque ad revolutionem protestantium – caput Bataviae sedes magni centri peregrinationis erat, quod peregrinos ex tota Europa occidentali alliciebat.

    Processio exeunte saeculo XIX, mitigatis restrictionibus anticatholicis, renovata est, sed propter vetitum processionum catholicarum usque ad annum 1983 vigens indolem „occultam” servavit, id est sine externis cultus signis.

    Hodie maximus eventus publicus Ecclesiae catholicae in Batavia est, fideliter nocte Martia habitus usque ad annum 2020, cum propter pestilentiam coronaviri ortam una hebdomade antequam inciperet abolitus et „in rete translatus” est – tabulae praebitae sunt ut spiritalem participationem domi comitarentur.

    Plura de historia processionis »

  • Polonia Minor

    Notatu dignum est etiam Cracoviae saeculo XIV miraculum eucharisticum accidisse. Fures ex ecclesia Omnium Sanctorum ostensorium cum Hostia furati sunt, sed timore victi in paludibus prope vicum Bawół, in regione hodiernae partis urbis Kazimierz, reliquerunt.

    Ostensorium tamen in palude iacens lumine insolito fulgebat, itaque inventum est et sollemni processione, episcopo Cracoviensi duce, reportatum. In memoriam horum eventuum rex Casimirus Magnus ecclesiam Corporis Christi aedificavit. Ad hos eventus etiam ordinatores processionis Cracoviensis se referunt.

    Plura de historia miraculi »
    Plura de Processione silenti Cracoviensi »

  • Codex Occo

    Codex unica res est servata ex sanctuario miraculi Amstelodamensis, quod iam non exstat et quod usque ad eius destructionem altera parte saeculi XVI urbem per totam Europam illustrem fecit.

    Codex Occo in officina Petri Alamire, optimi sui temporis calligraphi, initio saeculi XVI confectus est. Thesauros polyphoniae Franco-Flandricae saeculi XV continet. Quaedam opera bene nota sunt et a magnis illius aetatis cantoribus composita – Isaac, Mouton, Iodoco des Prez – alia vero compositorum ignotorum sunt.

    Hic codex usui ecclesiae Amstelodamensis – Heilige Stede – destinatus erat, venerationi Sanctissimi Sacramenti dicatae. Ecclesia saeculo XIV in ipso loco miraculi aedificata est, quod ibi mense Martio 1345 accidit.

    Codex unica res est quae ex sanctuario Amstelodamensi Hostiae Miraculosae superfuit, quia familia fundatoris eum abscondit. Hic codex saeculi XVI, in celebri officina Petri Alamire confectus et compositiones polyphonicas optimae notae pulchrasque picturas continens, a posteris familiae Occo per 400 annos servatus est et musicologis paucis tantum decenniis abhinc patefactus.

  • Ex Tempore

    Mense Martio 2020, post annum praeparationis, coetus vocalis „Ex Tempore” Amstelodamum venit ut repertorium in honorem Sanctissimi Sacramenti ex Codice Occo exsequeretur, inter quod Missam Pange lingua Iodoci des Prez et alios polyphoniae thesauros, quorum quidam tantum in Codice Occo servantur et in silentio momentum exspectant quo iterum vivere possint.

    Concentus tamen ultimo momento propter epidemiam coronaviri abolendi fuerunt, sed materia musica a Marcello Pérès et choro Ex Tempore parata novam vitam accepit forma tabularum quas Iesuitae ecclesiae S. Francisci Xaverii in Krijtberg fecerunt.

    Eorum podcast (versio Batava „Orationis in itinere”) tria opera a choro Ex Tempore exsecuta continet, quem anno superiore in Polonia eminens Gallus musicae ecclesiasticae antiquae peritus Marcellus Pérès condidit eo ipso consilio ut musicam sacelli Heilige Stede, in Codice Occo qui dicitur servatam, ad vitam revocaret.

    Praeter brevem introductionem et summarium Batavice, reliqua pars podcast sonis Stille Omgang et cantu chori Polonici constat. Instrumentis interretialibus tabulam itineris processionis sequi et cum sonis exceptis orare potestis. Podcast tamdiu durat quamdiu iter processionis per vias Amstelodamenses Kalverstraat, Nieuwendijk, Warmoesstraat et Nes conficitur. Praesto est in suggestu orationis „Bidden Onderweg”, quem Iesuitae Batavi administrant, ad inscriptionem https://biddenonderweg.org/speler/uitgelicht/2715.

    Infra ampliorem delectum operum exceptorum (11 vestigiorum) audire potestis; index etiam praesto est in nostro canali Hearthis.at.

    Chorum Ex Tempore et concentus „Codex Occo” Amstelodami et Heiloi ordinavit Consociatio Brandsma una cum Centro Liturgico Dominicano et Fundatione S. Benedicti. Patroni mediales incepti: Liturgia.pl, Magnificat, Christianitas, Rycerz Niepokalanej, Bemint Elkander!, Miłujcie Się! et Adeste.org.

Stay in the loop!

Sign up here to receive our latest news by e-mail.